KURULTAY
[Mesudiye Kurultayı]
NEDİR VE NASIL DOĞDU?

Oktay Ekşi

Mesudiye Kurultayı Türkiye’de “Doğrudan Demokrasi’nin uygulandığı ilk -ve halen tek- örnektir.

Neden “ilk” ve “tek”tir?

Mesudiye Kurultaylarına, her yıl Temmuz ayının ilk Cumartesi günü Mesudiye Yılmaz Korkmaz Belediye Kültür Merkezi Salonu’na saat 10:00’da kapıdan giren herkes eşit koşullar altında katılır. Böylelikle, tüm katılımcılar gündem belirlenmesinde taleplerini ifade edebilir, görüşmelerde söz alabilir, Başkanlık’a önerge verebilir, kararlarda oy kullanabilir. Kısaca doğma büyüme Mesudiyelinin Kurultay’da kullandığı tüm hak ve yetkileri kullanabilir. O nedenle kimsenin başkasını temsil etmesi söz konusu değildir. Herkes kendisi adına bulunur ve haklarını kullanır. Bu yüzden Mesudiye Kurultaylarında “doğrudan demokrasi” uygulanır diyebiliriz.

Kurultaylarda uygulanan çalışma kuralları gereği “aktif siyaset” yapılmaz. Parti propagandası yoktur. 30 yılı aşkın süredir aynı canlılıkla devam eden Kurultaylarda siyasi konuşmalara sadece bir defa, Kurultay kararıyla izin verilmiştir. O da, 2007 Milletvekili Seçimi’nde aday olmak isteyenlere, kendilerini halka tanıtma fırsatı verilmesinden ibarettir.

Kurultay’ın Türk hukuk sisteminde yerinin olduğunu söylemek mümkün değildir. Kurultay, özü itibariyle halkın kendi yöre sorunlarına çözüm arama platformudur. O nedenle uzun yıllar, o dönemdeki ilçe kaymakamı Kurultay Yürütme Kurulu Başkanlığı yapmış ve aktif olarak Kurultaylara katılmıştır.

Kurultay bir “icra” organı değildir. O nedenle verdiği kararları doğrudan uygulattıracak bir güce sahip değildir. Ancak, alınan kararların uygulandığını görmek için katılımcıları arasından bir ya da birkaç kişi görevlendirilebilir.  Verilen bu görev(ler)in yerine getirilip getirilmediğini irdelemek için üç ayda bir Değerlendirme Toplantıları yapılır. Görev üstlenenlerin bunu izleyen ilk Değerlendirme Toplantısı’na, o konuda ne yaptıklarını -veya neden yapamadıklarını- bildiren bir rapor sunmaları beklenir. Bu toplantılara da ilke olarak her isteyen katılabilir ve hem daha önce alınmış kararların ne ölçüde yaşama geçtiğini sormak, görmek olanağını kullanır hem de aynen Kurultay Genel Kurulu’nda olduğu gibi kendi yöresiyle ilgili ortaya çıkan yeni sorunların görüşülüp ele alınmasını ve çözüme kavuşturulmasını sağlamaya çalışır. Ancak değerlendirme toplantısı kararları Kurultay Genel Kurulu tarafından bozulabilir.

Kurultay ve Değerlendirme Toplantılarında yapılan tüm konuşmalar kayda alınır ve tutanak halinde yayınlanır.

Kurultay görüşmelerinde bütün bir yıl Mesudiye’de ikamet edenlere, çiftçilere, kadınlara ve gençlere öncelikle söz verilir. Kurultay’a sadece davetli veya konuk olarak katılanlar söz hakkı istediğinde, kendilerine üç dakikayla sınırlı kısa bir konuşma imkânı sağlanır.

Kurultay’ın giderleri çok azdır. Bu da açılan bir banka hesabına isteyenin yaptığı bağışla karşılanır.

Kurultay’ın Mesudiye’ye kazandırdıkları, biri 10’uncu, diğeri 25’inci yılda olmak üzere iki kitapçıkla yayınlanmış durumdadır. Burada sadece birkaçını sayalım: Ordu’nun 19 ilçesi arasında yapılması muhtemel bir Meslek Yüksek Okulu Kurultay sayesinde Mesudiye’de açıldı. Merhum Başbakan Bülent Ecevit, Kurultay’ın önemini dikkate alarak “Rüyam” dediği Köykent projesini tam haliyle ilk olarak Mesudiye’de uyguladı.

Kurultay nasıl doğdu?

Kurultay’ı ne bir ön örgütlenme ne de bir üst irade doğurdu. Hikâyesi çok basit:

Mesudiye 1950’li yıllardan beri İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlere göç veren bir ilçedir. Ancak, yaz aylarında Mesudiyeliler kendi köylerinde en az birkaç ay kalmaktan büyük zevk alırlar.

1991 yazında hemşehrimiz Oktay Ekşi Mesudiye’ye gelince, daha önceki yıllara göre çok sayıda Mesudiyelinin memleketlerine geldiğini gördü. Dikkat çeken bu yoğunluğun sebebini o tarihteki Belediye Başkanı merhum Ahmet Baki Yılmaz’a sorunca öğrendi ki, hükümetin o sırada Bulgaristan’dan Türkiye’ye gelen göçmenleri birkaç yıl boyunca yöresinden başka şehre göç etmiş insanların evlerine yerleştirmek niyetinden söz ediliyor. Bu sebeple, çok sayıda Mesudiyeli kendi ev, arsa, bahçe vs. mallarına sahip çıktıklarını göstermek için memleketlerine gelmişler.

Bunun üzerine Ekşi, Belediye Başkanı’na bir öneride bulunur:

“Madem insanlar buraya bu kadar bağlı, Belediye hoparlöründen bir anons yaptırsan da yarın hemşehrilerimizle bir toplantı yapsak yörenin sorunlarını konuşsak, ne dersin?”

O anons yapıldı ve ertesi gün saat 10’da gelen insanlarla çok güzel, seviyeli ve yararlı bir toplantı yapıldı.

Bunun üzerine Ekşi, konuyu İstanbul’daki Mesudiyeliler Derneği’nin Genel Kurulu’na taşıdı. Orada, bu toplantılara Mesudiye Kurultayı adı verilmesine ve her yıl Temmuz ayının ilk Cumartesi günü Kurultay yapılmasına karar verildi.

Ve 2022’de 32’ncisi yapılacak olan Kurultay aynı heyecanla bugüne kadar sürdü.